SEKCJA POJAZDÓW ZABYTKOWYCH "RET - CLUB" AB
Muzeum węgierskiej techniki i transportu w Budapeszcie.Zimowa pogoda skłoniła mnie do napisania kilku słów wspomnień ze słonecznych wakacji, a związanych z odwiedzeniem jednego z miejsc, które warto zobaczyć przebywając w Budapeszcie – Muzeum węgierskiej techniki i transportu, znajdujące się przy ul. Városligeti krt. 11, blisko parku miejskiego, Placu Bohaterów czy sławnych łaźni - Széchenyi Fürdő (Muzeum w 2011 r. rozszerzyło zbiory łącząc dwie filie w Budapeszcie oraz muzea w Székesfehérvárze i Miskolcu.
|
Magyar Műszaki és Közlekedési Múzeum
1146 Budapest, Városligeti krt. 11 tel. +36 1 2733840 http://www.mmkm.hu Cenny biletów |
A zatem do rzeczy - co o wiemy o węgierskiej motoryzacji?! Prawie każdy powie „Panonia, Ikarus” – bardzo dobrze!
Ale co jeszcze ? Cofając się do początku ubiegłego wieku natkniemy się na konstruktorów, którzy wiele dokonali w dziedzinie motoryzacji i marki brzmiące dość obco. Jednym z nich był János Csonka (1852-1939), który między innymi zbudował samochód noszący jego imię (na zdjęciach 3 i 4 samochód Csonka z 1909 r. na zdjeciu 5 - w wersji pocztowej). Kolejne zdjęcie to trójkołowiec zbudowany na podstawie projektu Jánosa Csonki – w 1900 r. wyprodukowano 22 takie pojazdy na potrzeby poczty – listonosze mieli wtedy lżej …
Dalej warto wspomnieć o węgierskich zakładach produkujących pojazdy takich marek jak: Ganz (ciężarówki i autobusy), Marta (samochody dostawcze i osobowe), Magyar Fiat, Magyar Waggon és Gépgyar, Phönix czy Röck i pojawiające się marki jak Raba czy MÁG.
Obok wielkich zakładów, do czasu rozpadu Cesarstwa Austro-Węgierskeigo, swoją rolę w historii odegrali tacy konstruktorzy jak: Ferenc Dedics ze swoim motocyklem, Nándor Hóra, który skonstruował w 1902 roku czterokołowy motocykl (czyżby to był jeden z pierwszych quadów? – zdjęcia powyżej) czy Géza Szam ze zbudowanym w 1901 roku trójkołowcem (zdjęcie poniżej – model w skali 1:5 – zdjęcie po prawej).
Na zdjęciach poniżej wyrób kół oraz dawne akcesoria samochodowe.
Obok wielkich zakładów, do czasu rozpadu Cesarstwa Austro-Węgierskeigo, swoją rolę w historii odegrali tacy konstruktorzy jak: Ferenc Dedics ze swoim motocyklem, Nándor Hóra, który skonstruował w 1902 roku czterokołowy motocykl (czyżby to był jeden z pierwszych quadów? – zdjęcia powyżej) czy Géza Szam ze zbudowanym w 1901 roku trójkołowcem (zdjęcie poniżej – model w skali 1:5 – zdjęcie po prawej).
Na zdjęciach poniżej wyrób kół oraz dawne akcesoria samochodowe.
Lata 1918 -1948 to już czasy takich zakładów i marek jak EMMAG, Fejes Lemezmotorgyár, FP Automobilművek, MÁG, Mavág, Méray, Roessemannn és Kühnemann, Unitas, Vehiculum, Via czy WM.
W okresie międzywojennym w historię węgierskiej motoryzacji wpisały się także takie postacie jak: Ervin Adorján, Lajos Ambrust, Oszkár Asboth, Ferenc Beitner, Csermely Károly, György Feledi, Andor Hajdú, Gábor Nadanyi, János Nebel. Sándor Simó, Michály Székely, Győrgy Szirmai, Andtal Szorcsik, Ödön Uher ifj. Ferenc Uhereczky, Imre Vadász, Károly Zsolt. Prowadzili oni prace doświadczalne nad najrózniejszymi pojazdami takimi jak: samochody napedzane śmigłem – aeromobil, pojazdy napędzane silnikami lotniczymi, cyclekarami, minisamochodami napędzanymi silnikami motocyklowymi. Wymieniony już wcześniej Károly Zsolt, w 1932 r. opracował konstrukcję trójkołowego mini samochodu, napędzanego silnikiem motocyklowym DKW o pojemności 200 cm3 – pod nazwą Pille 200. Warto również wspomnieć o samochodzie zaprojektowanym przez Jánosa Pentelény,i marki Pente 500, napędzanym dwucylindrowym, dwusuwowym silnikiem o pojemności 500 cm3 i mocy 15 KM oraz jego mocniejszej wersji Pente 600. Na zdjęciach poniżej PENTE 600 z 1948 r.
W okresie międzywojennym w historię węgierskiej motoryzacji wpisały się także takie postacie jak: Ervin Adorján, Lajos Ambrust, Oszkár Asboth, Ferenc Beitner, Csermely Károly, György Feledi, Andor Hajdú, Gábor Nadanyi, János Nebel. Sándor Simó, Michály Székely, Győrgy Szirmai, Andtal Szorcsik, Ödön Uher ifj. Ferenc Uhereczky, Imre Vadász, Károly Zsolt. Prowadzili oni prace doświadczalne nad najrózniejszymi pojazdami takimi jak: samochody napedzane śmigłem – aeromobil, pojazdy napędzane silnikami lotniczymi, cyclekarami, minisamochodami napędzanymi silnikami motocyklowymi. Wymieniony już wcześniej Károly Zsolt, w 1932 r. opracował konstrukcję trójkołowego mini samochodu, napędzanego silnikiem motocyklowym DKW o pojemności 200 cm3 – pod nazwą Pille 200. Warto również wspomnieć o samochodzie zaprojektowanym przez Jánosa Pentelény,i marki Pente 500, napędzanym dwucylindrowym, dwusuwowym silnikiem o pojemności 500 cm3 i mocy 15 KM oraz jego mocniejszej wersji Pente 600. Na zdjęciach poniżej PENTE 600 z 1948 r.
Dalsze lata węgierskiem motoryzacji to takie marki jak ÁMG (samochody ciężarowe i autobusy) i modele Alba Regia, Ikarus, dalej Csepel produkujący najrózniejsze odmiany samochodów ciężarowych - jak np. Model Csepel 453 (1973 r. licencja polskiego STARA) czy Csepel D740 (z kabiną Jelcza), czyli jednak związki motoryzacyjne polsko-węgierskie istniały (!). Ostanie lata węgierskiej motoryzacji to Ikarus ze swoimi autobusami oraz montowania Opla w Szentgotthard czy Audi TT w Györ. Tyle o historii motoryzacji węgierskiej motoryzacji ... przy okazji zwiedzania muzeum.
Ale samo muzeum zawiera o wiele więcej zbiorów dotyczących trasportu ladowego, wodnego czy powietrznego. Ekspozycje dotyczące kolejnictwa wraz z działającymi makietami na długi czas przykuwają uwagę zwiedzających ...
Ale samo muzeum zawiera o wiele więcej zbiorów dotyczących trasportu ladowego, wodnego czy powietrznego. Ekspozycje dotyczące kolejnictwa wraz z działającymi makietami na długi czas przykuwają uwagę zwiedzających ...
Myślę, że planując wakacyjny wypad na południe Europy, np. nad Balaton czy do Chorwacji, warto zatzymać się w Budapeszcie i przeznaczyć trochę czasu na zwiedzanie tego wspaniałego miejsca ...
Informacje o rozwoju motoryzacji na Wegrzech pochodzą z książki „A magyar autó” – autor Zsuppan István, wyd. Oldtimer Média Kft, Budapeszt 2009
SBG
SBG
